Geschiedenis Samenvatting les 1
Suriname
Tijdens het bewind van gouverneur Kielstra (1933-1944) kwam het nationalistisch gevoel
sterk naar boven. Dit gevoel kwam in de beweging Unie Suriname tot uiting.
Welke rol vervulde deze beweging kort na de Tweede Wereldoorlog?
Zij oefende druk uit op de Nederlandse regering door een commissie te sturen voor een snellere
autonomieregeling.
In 1949 kregen wij de eerste algemene, vrije en geheime verkiezingen waarbij de politieke
partij NPS een grote overwinning behaalde.
Leg uit hoe het komt dat de NPS zo’n grote overwinning kon behalen. ?
De statenzetels waren op 21 gesteld en Paramaribo had er 10. De creoolse bevolking was het
grootst in de stad en behaalde daardoor alle 10 zetels, de 11 overgebleven zetels werden
verdeeld over de andere districten. Elke bevolkingsgroep kreeg daardoor een eigen district.
Hierdoor stond de uitslag vast.
Nederland vond dat het na de Tweede Wereldoorlog de economie van ons land moest
stimuleren door middel van planning.
a. Hoe heette het eerste plan dat Nederland in ons land introduceerde?
Het plan heette het Welvaartsfonds.
b. Waaruit bestond dit plan?
Dit plan bestond uit:-Luchtkartering
-Volkstelling
-Experimenten in de Prins Bernardpolder
c. Beargumenteer of de doelen van dit plan zijn gerealiseerd.
De luchtkartering en de volkstelling zijn uitgevoerd, maar het experiment van het Prins
Bernardpolder zoals het eerst gepland was nl. om emigratie van Nederlandse boeren mogelijk te
maken is niet gelukt.
Na de Tweede Wereldoorlog (1945) kreeg Suriname ontwikkelingshulp van Nederland. De
verschillende ontwikkelingsprojecten en strategieën moesten leiden tot volledige economische
zelfstandigheid.
Noem twee (2) ontwikkelingsstrategieën op die na de Tweede Wereldoorlog in ons land werden
toegepast.
-Het aantrekken van buitenlandse investeerders (industrialisation by invitation)
-Joint –venture.
Eind 1977 won de NPK-blok wederom de verkiezingen.
Op welke wijze uitte de bevolking haar ontevredenheid over het beleid van deze regering?
-Er vond en toename plaats van de emigratie naar Nederland.
-Stakingen braken uit.
Na de staatsgreep van 1980 zou er op economisch gebied een ombuiging plaatsvinden van het
ontwikkelingsbeleid.
Leg uit hoe het gewijzigde economisch beleid vanaf 1980 uitgevoerd zou worden.
Er zou gewerkt worden aan kleinschalige projecten.
Vanaf 1986 tot 1991 woedde er een oorlog in ons binnenland.
Welke invloed heeft deze binnenlandse oorlog gehad op de betrekkingen tussen Nederland en
Suriname?
De relatie bekoelde nog meer, omdat de Nederlandse regering ervan werd beschuldigd steun te
verlenen aan o.a. Brunswijk.
Met de “Kerstcoup” van 1990 was weer eens duidelijk geworden dat na de verkiezingen van
1987 het leger nog grote macht en invloed had in ons land.
Leg uit hoe deze “Kerstcoup” zo gemakkelijk gepleegd kon worden.
-Het leger kon de macht gemakkelijk overnemen, omdat het volgens de grondwet van 1987 een
voorhoede rol had in het bestuur van ons land.
-Ook na 1987 was er vrees in de samenleving voor het geweld van het leger waardoor er
nauwelijks verzet was tegen de “Kerstcoup”.
Na de verkiezingen van 1991 zien we de opkomst van partijen als de NDP en DA 91.
Noem twee (2) punten op hoe deze partijen zich onderscheidden van de “oude partijen”.
-Deze partijen waren minder etnisch gebonden.
-Deze partijen hadden in tegenstelling tot de “oude partijen” een duidelijk economisch en
politiek programma.
In 1991 trad de Nieuw-Front regering onder leiding van president Venetiaan aan. Het
ontwikkelingsbeleid van deze regering ging uit van een ontwikkelingsproblematiek die twee
aspecten had.
a. Uit welke twee (2)aspecten bestond de ontwikkelingsproblematiek volgens deze regering?
Een democratiseringsprobleem
Een economisch vraagstuk.
b. Leg uit hoe de regering Venetiaan dit probleem wilde oplossen.
-Uitvoeren van het Structureel Aanpassings Programma. (SAP)
-Door de instituten van de rechtsstaat te versterken en het leger te depolitiseren.
De media maakte in februari 2015 bekend dat Alcoa ( moedermaatschappij van Suralco)
plannen heeft zich uit ons land terug te trekken.
Welke mogelijke voordelen (1)zijn er voor de economie indien ons land Suralco volledig
overneemt?
De werkgelegenheid voor de arbeiders blijft gegarandeerd.
De winsten uit de bauxietsector zullen volledig voor Suriname zijn.
Ondanks inspanningen van diverse regeringen om de economie te diversifiëren, is ons land
anno 2015 sterk afhankelijk van de mijnbouwsector.
a. Geef aan welke drie (3) grondstoffen uit de mijnbouwsector het meest bijdragen aan de
Surinaamse economie.
Aardolie, goud en bauxiet.
b. Beschrijf een actueel probleem waarmee onze goudindustrie te kampen heeft.
-De aanhoudende lage wereldmarktprijzen voor goud.
-De problematiek met de kleinschalige goudzoekers o.a. vervuiling van het milieu en het mijnen
op de concessies van de M.N.O.’s.
-Het uitgeven van concessies binnen de leefgemeenschappen van de binnenlandbewoners.
Latijns -Amerika
1. Aan het begin van de 19e
eeuw werd Latijns -Amerika onafhankelijk en viel uiteen in een
twintigtal onafhankelijke staten.
a. Noem twee(2) vrijheidstrijders van Latijns -Amerika aan het begin van de 19e
eeuw.
Simon Bolivar en Jose San Martin
b. Na 1850 braken er oorlogen uit tussen deze onafhankelijke staten.
Geef twee (2)redenen aan waarom deze landen oorlog voerden.
-Vanwege grenskwesties
Om invloed te krijgen in andere landen
Om gebieden te veroveren die rijk waren aan grondstoffen (Salpeter).
De militairen namen in de eerste helft van de 20ste eeuw steeds meer controle over het politiek
proces binnen Latijns- Amerika.
Waarom vonden militairen dat ze beter dan politici het algemeen belang konden dienen?
In de kazernes kregen de officieren een goede opleiding, niet alleen op militair gebied , maar
ook op politiek, economisch en technisch gebied.
Tijdens de economische wereldcrisis van 1929 kwam het populisme op in Latijns -Amerika.
Wat was de oorzaak voor spanningen tussen populistische regeringsleiders en de Verenigde
Staten van Amerika (VSA)?
Vanwege nationalisaties van M.N.O.’s werden Amerikaanse belangen bedreigd.
Na de Tweede Wereldoorlog (1945) werd de industrialisatie in Latijns -Amerika aangepakt
en als onderdeel hiervan werden buitenlandse bedrijven genationaliseerd.
Waarom heeft deze nationalisatie niet geleid tot economische onafhankelijkheid?
M.N.O.’s bleven actief in allerlei productiesectoren.
Staatsbedrijven konden niet buiten de technische kennis en kapitaal van rijke landen.
De Latijns -Amerikaanse landen bleven voor hun afzet afhankelijk van rijke landen.
Latijns -Amerika raakte evenals andere delen van de wereld betrokken bij de Koude Oorlog.
Op welke wijze probeerde de VSA het communisme in Latijns -Amerika tegen te gaan?
De Alliantie voor vooruitgang werd opgericht. Sociale hervormingen moesten leiden tot
verbetering van de sociale positie van minder bedeelden.
Het ondersteunen van militaire junta’s.
“Onder de militaire dictatuur in Brazilië was de kerk gedurende enige tijd de belangrijkste
oppositie beweging in het land. Zij vormde het enige instituut in de Braziliaanse maatschappij
dat nog kritiek kon leveren. Zij werd de stem van hen, die geen stem hadden.”
a. Hoe werden de priesters die opriepen tot geweldloos verzet tegen de militaire dictaturen in
Latijns- Amerika ook wel genoemd?
Bevrijdingstheologen.
b. Waarom bleven de kerkelijke leiders over het algemeen trouw aan de militaire
machthebbers?
Omdat de kerk grote economische belangen (grootgrondbezit) in de samenleving had en die
belangen ook onder de militaire machthebbers veilig wilde stellen.
In de tachtiger jaren van de vorige eeuw kregen Latijns-Amerikaanse landen te kampen met
hyperinflatie. Het bleek dat de militairen niet in staat waren dit probleem op te lossen.
Toon aan of anno 2015 dit probleem nog actueel is.
Nee, veel Latijns -Amerikaanse landen hebben na de militairen een andere koers gevaren en
hebben hun hyperinflatie kunnen omzetten in een economische groei.
Een steeds terugkerend probleem in Latijns -Amerika is dat de grondenrechten van inheemsen
niet of nauwelijks worden gerespecteerd door de overheid. Zo trad de overheid in Guatemala in
de jaren ’80 van de vorige eeuw hard op tegen inheemse gemeenschappen in het Quiche-gebied.
Verklaar het optreden van de overheid in deze inheemse gemeenschappen.
Er bleken grote olie voorraden aanwezig te zijn in het Quiche-gebied en de overheid wilde
overgaan tot exploitatie zonder overleg te plegen met de inheemsen die in dat gebied wonen. De
inheemsen verzetten zich hiertegen en de overheid trad hard op om haar economische belangen
veilig te stellen.
De militairen zijn uit het politiek gezichtsveld verdwenen in de jaren 90 van de vorige eeuw.
Geef twee (2) oorzaken aan waarom de militairen uit het politiek gezichtsveld verdwenen.
-Einde Koude Oorlog
-De politieke druk vanuit het Noorden.
-Het onvermogen van de militaire regeringen om de economische problemen op te lossen.
De industrialisatie in Latijns -Amerika neemt een belangrijke plaats in de groei van de
economie, maar brengt ook milieuvervuiling met zich mee.
a. Hoe proberen Latijns -Amerikaanse landen deze vervuiling tegen te gaan? 3p.
-Zij organiseren zich om het probleem gezamenlijk aan te pakken.
-Ze proberen steeds meer milieuvriendelijke productiemethoden toe te passen.
b. Ons land heeft ook te kampen met een enorme vervuiling vooral in de goudsector. Ook wij
proberen dit probleem aan te pakken.
Toon aan of deze aanpak succesvol is.
-Succesvol, omdat er vanuit de overheid steeds meer met de M.N.O.’s en kleinschalige
goudzoekers wordt samengewerkt om de milieuvervuiling in de goudsector tegen te gaan.
-Niet succesvol, omdat er nog steeds veel schade aan het milieu wordt aangericht door het
gebruik van kwik en cyanide in de goudindustrie.
Evenals de toenmalige Boliviaanse president Jaime Paz Zamora stelt de huidige president
Evo Morales dat “de oorlog tegen drugs gezien moet worden in verhouding tot de oorlog tegen
armoede, omdat de Boliviaanse boeren door armoede overgaan tot het planten van coca”.
Leg uit wat hiermee bedoeld wordt.
Om de drugscriminaliteit, met name de cocaïne handel, effectief te kunnen aanpakken zal men
ook aandacht moeten besteden aan de grote armoede van de boeren, omdat die eerder kiezen
voor het planten van coca vanwege de grote opbrengsten. Door aandacht te besteden aan de
sociale problemen van de boeren kunnen ze ontmoedigd worden om coca te planten.