Economie 1.1

Hier krijgt u alle les materiaal betreffende begrippen lijsten van de onderdelen 

lees en bestudeer ze.

Deze komen altijd bij het examen voor bij de theorethische examen openvragen.

 

Hoofdstuk 1	Actualiteiten van de Economie
De begrippen	Definitie
Economie	De economie  houdt zich bezich  met de bestudering van de mens in zijn streven naar  welvaart.
Schaarste	De spanning tussen onbegrensde  menselijke behoeften enerzijds en de beperkte middelen anderzijds.
Welvaart	De mate waarin iemand in zijn materiele behoeften kan voorzien.
Welzijn	De mate waarin met niet-schaarse middelen voorzien kan worden in een behoefte.
Waarderingsoordeel	Zijn opvatting die berusten op een eigen  voorkeur , politike of godsdienstige overtuiging.
Zijnsoordeel	Een uitspraak  die niet gebaseerd is op persoonlijke voorkeur.
Productiefactoren	Arbeid (mensen), Kapitaal (machines ) en Natuurlijkehulpbronnen(grondstoffen) die nodig zijn voor de productie.
Produceren	Het voort brengen van goederen en diensten .
Consumeren	Het gebruiken en verbuiken van consumptiegoederen door consumenten.
Consumentenbonden	Zijn organisaties die opkomen  voor de belangen van de consumenten.
Micro economie	Is een onderdeel van het vak economie dat zich bezighoudt met het gedrag van de inviduele consument  en producent.
Macro economie	Is een onderdeel van het vak economie dat zich bezighoudt met het gedrag van groepen mensen of bedrijven.
Meso economie	Onderdeel  van het vak economie dat zich bezighoudt met bedrijfstakken.
Gesloten economie	Is een economie waarbij een land geen relaties onderhoudt  met het buitenland.
Open economie	Is een economie waarbij een land wel relaties onderhoudt met het buitenland.
Data	Hulpmiddelen om het terrein van de economie af te bakenen.
Ceteris Paribus conditie	Het contant houden van de overige factoren.
Model	Is een hulpmiddel om de werkelijkheid weer tegeven.

 

Sparen	Het niet voor consumptie  gebruiken van ( besteedbaar) inkomen.
Produceren	Het geschikt maken van goederen en diensten voor het gebruik. Dit geschied door de combinatievan de productiefactoren natuur,arbeid en kapitaal in het bedrijfsleven  en bij de overheid.
Catogoriale inkomensverdeling	Verdeling van het nationaalinkomen over loon,rente, pacht, huur en winst.
Personele inkomsverdeling	Verdeling  van het nationaalinkomen over personen.
Primaire inkomensverdeling	De inkomens verdeling voordat her verdeling door belastingen premies en sociale uitkeringen heeft  plaats gevonden.
Sociale Inkomensverdeling	Is Idem na deze herverdeling.
Progressieve inkomstenbelasting	Is de belasting op het inkomen die procentueel stijgt naar mate het inkomen toe neemt.
Vermogen	Persoonlijke vermogen minus de schulden.
Nationale Rekeningen	Een Boekhoudkundige  beschrijving van een economie, waarbij elke post  een tegenpost heeft.
Budgetonderzoek	Is een onderzoek naat het uitgaven patroon van gezinnen die tot dezelfde sociale groep behoren.
Marktwaarde van de productie	Bedrag waarvoor  de geproduceerde goederen en diensten verkocht (kunnen) worden.
Toegevoegde waarde	Het verschil tussen de marktwaarde van de productie  en de waarde  van de gebruikte grond- en hulpstoffen .
Afschrijvingen	Het tot uitdrukking brengen van de slijtage van kapitaalgoederen.
Bruto toegevoegde waarde	de toegevoegde waarde  voordat  een bedrag  voor de afschrijvingen in mindering is gebracht.
Netto toegevoegde waarde	Bruto toegevoegde waarde minus de afschrijvingen
Toegevoegde waarde tegen marktprijzen	de berekeningen van de toegevoegde waarde geschiedt met prijzen waar kostprijsverhogende belastingen en prijsverlagende subsidies zijn inbegrepen.
Toegevoegde waarde tegen factorkosten	De toegevoegde waarde tegen marktprijzen minus de kostprijsverhogende belastingen, maar plus  de prijsverlagende subsidies.
Binnenlands Prroduct	De totale  toegevoegde waarde van de sectoren bedrijven en overheid in een jaar.
Nationaalinkomen	De totale beloning die de Surinaamse productie factoren in een jaar ontvangen.
Basisjaar	Is de uitgangs situatie.
Vervangingsinvestering	De vervaardiging van vaste kapitaal goederen ter vervanging van versleten kapitaalgoederen.
Uitbreidingsinvestering	vergroting  van de vastekapitaalgoederenvoorraad.
Voorraadmutatie	Een verandering in de voorraad kapitaalgoederen bij de ondernemingen.
Objectieve Methode	De bepalingen van het nationaal inkomen op basis van de toegevoegde waarde van de bedrijven en  de overheid.
Subjectieve Methode	De bepalingen van het nationaal inkomen door optelling van individuele inkomens.
Indexcijfer	geeft de waarde aan van een grootheid op een bepaald tijd stip  ten opzichte van een basisperiode waarin de waarde op 100 is gesteld.
Partieel Indexcijfer	geeft afzonderlijk informatie  over een bepaald goed .
Samengesteld gewogen prijsindexcijfer	Geeft de ontwikkeling van de kosten van levensonderhoud  in een bepaald jaar t.o.v. het basisjaar.
Nominaalloon	Het geldbedrag  dat men voor het ter beschikking stellen van arbeid verkrijgt
'' Samengesteld"	Betreft alle goederen, want de gezinsconsumptie bestaat niet alleen uit 1 artikel, maar uit een pakket van goederen  en diensten.
Reeel loon	dit geeft aan wat men voor  het nominaal loon kopen kan .
Bruto loon	Het loon inclusief belastingen  en sociale premies.
Netto loon	Het loon na aftrek van belastingen en sociale premies.
Hoofdstuk 3	Het Consumenten gedrag
Begrippen	Definities
Eerste Wet van Gossen	Het grensnuts  van een goed  neemt af  naarmate  meer eenheden  van dat goed  voor de behoeftebevrediging  beschikbaar komen .
Grensnut	Extra nut dat wordt ontleend  aan een  extra eenheid van een goed.
Behoefte schema	Rangschikking  van de voorkeuren van de consument naar graad van dringendheid.
individuele vraagfunctie	Deze functie  geeft aan hoe de door een consument (1) gevraagde  hoeveelheid  van een goed afhangt  van de prijs van dat goed.
Collectieve vraagfunctie	Deze functie geeft aan hoe  de door de gezamelijke  consumenten  gevraagde  hoeveelheid van een goed, afhangt van de prijs van dat goed.
Prijselasticiteit  van de gevraagde hoeveeheid	Deze geeft de gevoeligheid van de gevraagde hoeveelheid van een goed  voor een prijsverandering van dat goed weer.
Kruiselingse  elasticiteit	geeft  de gevoeligheid  van de gevraagde hoeveelheid van een goed voor een  prijsverandering  van een  ander goed weer.
Subsitutie goederen	goederen die elkaar  kunnen vervangen zoals vlees en vis.
Complementaire goederen	Goederen  die elkaar aanvullen zoals een auto en benzine.
Wet van engel	Bij stijging van het inkomen  daalt  procentueel het gedeelte dat aan voeding wordt uitgegeven.
Budgetonderzoek	onderzoek naart het uitgaven patroon van gezinnen die tot dezelfde sociale groep behoren.
Engelkromme	Deze kromme geeft het verband  weer tussen de uitgaven voor een bepaald goed  en het inkomen.
Drempelinkomen	Is beneden dat inkomen  wordt een goed niet gekocht.
inferieure goederen	goederen waarvoor  de uitgaven  teruglopen bij stijging  van het inkomen .
Inkomenselasticiteiet	De verhouding  tussen procentuele verandering van de uitgaven voor een goed  en de procentuele verandering van het inkomen.
Hoofdstuk 4	Ondernemingen
Begrippen	Definities
Produceren	Het combineren van de productiefactoren in een onderneming of bij de overheid
Externe arbeidsverdeling	arbeidsverdeling tussen ondernemingen
Interne arbeidsverdeling	Arbeidsverdeling binnen de onderneming
integratie	samenvoeging van twee opeenvolgende geledingen in de bedrijfskolom
differentiatie	Het ontstaan van een nieuwe geleding in de bedrijfkolom.
Parallellisatie	Het samenvoegen van goederen uit verschillende bedrijfskolommen, die in dezelfde fase van ontwikkeling zijn.
Branchevervaging	Verdoorgevoerde parallelisatie.
Specialistie	Het zich richten  op de productie  van een  bepaald soort goed.
Breedte- investering	investering waarbij de arbeidsproductiviteit gelijk blijft : de vraag naar arbeid neemt toe.
Diepte - investering	investering  waarbij de arbeidsproductiviteit wordt verhoogd.
Openbare nuts bedrijven	Overheidsondernemingen , waarbij het behalen  van winst  niet wenslijk wordt geacht.
Marktonderzoek	Onderzoek naar de behoefte die er ten aanzien van een goed bestaat.
Mechanisatie	Het invoeren van Machines
Automatisering	Ver doorgevoerde mechanisering, waarbij ook de bediening en besturing van machines automatisch geschieden.
Fusie	een samengaan van een eerst onafhankelijke ondernemingen
Hoofdstuk 5	Het Producentengedrag
Begrippen	Definities
De Wet  van de toe - en afnemende  meeropbrengst	De ervaringsregel, die de meeropbrengsten bij toevoegingen van telkens een eenheid  van een variabele productiefactor  aan een constant gehouden productiefactor eerst doet toenemen , daarna laat dalen en tenslote negatief maakt.
Kosten functie	De functie  die aangeeft hoe kosten afhangen van de geproduceerde hoeveelheid.
Constante kosten	De kosten  die niet  afhankelijk zijn van de Productieomvang.
Gemiddelde Constante kosten , afkorting :  GCK	De constante kosten per product , de totale constante kosten gedeeld door de totale productie.
Gemiddelde variable kosten, Afkorting : GVK	De variabele kosten per product, de totale variable kosten gedeeld door  de totale productie.
individuele aanbodfunctie	de functie die aangeeft welke hoeveelheden  door de individuele aanbieder bij uitlopende prijzen worden aangeboden
Collectieve aanbodfunctie	De functie die aangeeft welke hoeveelheden van een bepaald artikel  door de ondernemers gezamenlijk bij uit eenlopende prijzen worden aangeboden.
Hoeveelheidsvariatie	de afzonderlijke ondernemer  kan geen invloed uitoefenen op de prijs waartegen hij op de markt  kan verkopen.
Prijsvariatie	De afzonderlijke ondernemer kan invloed uitoefenen op de prijs  waartegen hij op de markt kan verkopen.
Totale Opbrengst	Afkorting:  TO,  Het product  van prijs  en verkochte hoeveelheid.  (TO= pxq)
Marginale kosten	Afkorting : MK, de extra kosten , die ontstaan bij de productie van een extra eenheid product.
Marginale Opbrengst	de extra opbrenst van een eenheid  extar verkocht product. ( afkorting :  MO)
Marginale Winst	MW = MO  - MK
Totale Winst	TW = TO - TK
Gemiddelde Kosten	GK =  de kosten per eenheid product.
Prijs elasticiteit van de aangeboden  hoeveelheid	Deze geeft aan hoe sterk  de aangeboden hoeveelheid reageert op de prijsverandering van een product.
Break even afzet	De afzet  waarbij geen winst en geen verlies  wordt gemaakt.
Hoofdstuk 6	Markt en markvormen
Begrippen	Definities
Marktvorm	Bepaalde combinatie van concurrentieomstandigheden op de markt.
Homogene producten	Producten die ind eogen van de kopers identiek zijn aan de producten  van andere aanbieders.
Hoeveelheidsaanpasser	Vrager of aanbieder die door zijn gedrag geen merkbare  invloed heeft op de marktprijs.
Monopolie	Marktvorm waarbij er ineen bedrijfstak maar een aanbieder is.
Feitelijke monopolie	Een monopolie  dat ontstaan is doordat een onderneming alle  andere ondernemingen  heeft weggeconcurreerd of overgenomen.
Prijszetter	Producent  die zowel  de geproduceerde hoeveelheid  als de prijs  ervan zelfvastelt.
Prijsafzetlijn	Lijn die weergeeft welke hoeveelheden  een producent bij verschillende prijzen  kan afzetten.
Oligopolie	Marktvorm  met zo weining  aanbieders dat ze elkaars  gedrag merkbaar beinvloeden.
Hetrogene producten	Producten die in de ogen van de kopers  verschillen van de producten  van andere aanbieders.
Monopolistiche  concurrentie	marktvorm met veel aanbieders  die een  heterogeen product aanbieden.
Productdifferentiatie	Het verschijnsel dat bedrijven proberen bij hun klanten voorkeur  te kweken door een product aan te bieden  dat zich onderscheidt van dat van de concurenten.